Trong vài năm qua, giới đầu tư đã rót hàng tỷ USD vào các công ty AI, khi công nghệ này vẫn giữ vị thế trung tâm tại Thung lũng Silicon và lan rộng ra toàn cầu. Nhưng không phải mọi startup gắn mác AI đều còn hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư.

Thực tế, giữa lúc hàng loạt doanh nghiệp đua nhau “AI hóa” thương hiệu, nhiều ý tưởng khởi nghiệp đã không còn được ưu ái. TechCrunch đã trao đổi với các quỹ đầu tư mạo hiểm để tìm hiểu họ không còn tìm kiếm điều gì ở các startup phần mềm dịch vụ (SaaS) ứng dụng AI.

Theo Aaron Holiday, đồng sáng lập và đối tác điều hành tại 645 Ventures, những danh mục SaaS đang được ưa chuộng hiện nay gồm: hạ tầng AI-native, SaaS theo ngành dọc sở hữu dữ liệu độc quyền, các “hệ thống hành động” (giúp người dùng hoàn thành công việc), và những nền tảng ăn sâu vào các quy trình trọng yếu của doanh nghiệp.

Ngược lại, ông chỉ ra một danh sách những mô hình đang trở nên nhàm chán với nhà đầu tư: startup xây dựng lớp workflow mỏng, công cụ ngang hàng mang tính chung chung, giải pháp quản lý sản phẩm nhẹ, hay phân tích dữ liệu ở mức bề mặt — nói cách khác, những thứ mà một AI agent giờ đây có thể tự làm.

Abdul Abdirahman, nhà đầu tư tại F Prime, cho rằng phần mềm ngành dọc “thiếu hào lũy dữ liệu độc quyền” cũng không còn được ưa chuộng. Igor Ryabenky, nhà sáng lập kiêm đối tác điều hành của AltaIR Capital, đi xa hơn khi nhấn mạnh: nhà đầu tư không còn hứng thú với những sản phẩm thiếu chiều sâu.

“Nếu sự khác biệt của bạn chủ yếu nằm ở giao diện người dùng và tự động hóa, như vậy là chưa đủ,” ông nói. “Rào cản gia nhập đã hạ thấp, khiến việc xây dựng lợi thế cạnh tranh bền vững khó khăn hơn nhiều.”

Theo ông, các công ty mới bước vào thị trường phải xây dựng sản phẩm xoay quanh quyền sở hữu thực sự đối với workflow và hiểu rõ vấn đề ngay từ ngày đầu tiên. “Những codebase khổng lồ không còn là lợi thế. Điều quan trọng hơn là tốc độ, sự tập trung và khả năng thích ứng nhanh. Mô hình định giá cũng cần linh hoạt: cách tính phí cứng nhắc theo số lượng người dùng sẽ khó bảo vệ hơn, trong khi mô hình tính theo mức độ sử dụng hợp lý hơn trong bối cảnh này.”

Jake Saper, đối tác tại Emergence Capital, cũng bàn về câu chuyện “quyền sở hữu”. Theo ông, sự khác biệt giữa Cursor và Claude Code chính là “chim hoàng yến trong mỏ than” — tín hiệu cảnh báo sớm cho thị trường.

“Một bên sở hữu toàn bộ workflow của lập trình viên, bên còn lại chỉ thực thi tác vụ,” Saper nói. “Lập trình viên ngày càng chọn kết quả thực thi thay vì quy trình.”

Ông cho rằng những sản phẩm đặt cược vào “độ bám dính workflow” — tức cố gắng giữ chân càng nhiều người dùng càng tốt để họ liên tục làm việc trong phần mềm — sẽ phải đối mặt với cuộc chiến khó khăn khi AI agent dần tiếp quản quy trình làm việc.

“Trước khi có Claude, việc khiến con người làm việc trong phần mềm của bạn là một hào lũy mạnh. Nhưng nếu agent làm thay, ai còn quan tâm đến workflow của con người?” ông chia sẻ với TechCrunch.

Ông cũng nhận định các tích hợp (integration) đang mất dần sức hút, đặc biệt khi giao thức model context protocol (MCP) của Anthropic giúp việc kết nối mô hình AI với dữ liệu và hệ thống bên ngoài trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Điều này đồng nghĩa người dùng không cần tải hàng loạt tích hợp riêng lẻ hay tự xây dựng tích hợp cho khách hàng; họ chỉ cần sử dụng MCP.

“Trước đây, đóng vai trò là bên kết nối là một lợi thế cạnh tranh,” Saper nói. “Sớm thôi, nó sẽ chỉ còn là một tiện ích.”

Abdirahman cho biết các công cụ tự động hóa workflow và quản lý tác vụ nhằm điều phối công việc của con người cũng đang dần lỗi mốt, khi về lâu dài, agent có thể trực tiếp thực thi công việc. Ông dẫn chứng nhiều công ty SaaS đại chúng đang chứng kiến giá cổ phiếu lao dốc khi các startup AI-native mới nổi xuất hiện với công nghệ hiệu quả và tối ưu hơn.

Ryabenky nhận định những công ty SaaS đang chật vật gọi vốn hiện nay thường là những mô hình dễ bị sao chép.

“Công cụ năng suất chung chung, phần mềm quản lý dự án, bản sao CRM cơ bản, hay lớp AI mỏng bọc trên API sẵn có đều thuộc nhóm này,” ông nói. “Nếu sản phẩm chủ yếu chỉ là một lớp giao diện, thiếu tích hợp sâu, thiếu dữ liệu độc quyền hoặc kiến thức quy trình được nhúng bên trong, thì các đội ngũ AI-native mạnh hoàn toàn có thể tái tạo nhanh chóng. Đó là lý do khiến nhà đầu tư thận trọng.”

Tổng thể, điều còn hấp dẫn ở SaaS hiện nay là chiều sâu và chuyên môn, đặc biệt với các công cụ được cắm chặt vào workflow trọng yếu. Theo Ryabenky, doanh nghiệp nên nhanh chóng tích hợp AI một cách thực chất vào sản phẩm và điều chỉnh lại thông điệp marketing để phản ánh điều đó.

“Nhà đầu tư đang tái phân bổ vốn về phía những doanh nghiệp sở hữu workflow, dữ liệu và chuyên môn ngành,” ông nói. “Và rời xa những sản phẩm có thể bị sao chép dễ dàng.”

REVOLAND – CÔNG NGHỆ NÂNG TẦM ĐẤT VIỆT

Hotline: (096) 807-0478

Email: revolandcom@gmail.com

Website: https://www.revoland.vn/

Địa chỉ: Số 40 Đường D2A, The Manhattan Vinhomes Grand Park, Phường Long Bình, Thành phố Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh.