Trong giới đầu tư startup, từ lâu đã tồn tại một “chân lý” phổ biến: lợi nhuận lớn nhất thường thuộc về những nhà đầu tư phát hiện và rót vốn sớm nhất cho các nhà sáng lập tiềm năng.

Nghe có vẻ đơn giản. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: điều gì xảy ra nếu rất nhiều nhà đầu tư có tiềm lực tài chính mạnh cùng lúc nhận ra những nhà sáng lập đó?

Trong trường hợp này, việc tham gia sớm vẫn có lợi thế nhất định. Tuy nhiên, cái giá phải trả cũng có thể rất đắt.

Đó chính là động thái đang ngày càng xuất hiện nhiều hơn ở các vòng seed và Series A. Số lượng các vòng gọi vốn có quy mô bất thường ở hai giai đoạn này đã tăng dần trong vài quý gần đây, và xu hướng này đặc biệt rõ rệt trong những tuần đầu của năm nay.

Để minh họa, chúng tôi sử dụng dữ liệu từ Crunchbase để thống kê các vòng gọi vốn seed và Series A có giá trị từ 100 triệu USD trở lên trong vài năm qua.

Như có thể thấy, các vòng seed và Series A “siêu lớn” không phải là điều hoàn toàn mới. Tần suất của chúng tăng mạnh vào giai đoạn thị trường đạt đỉnh năm 2021, sau đó giảm dần trong vài năm tiếp theo, và bắt đầu tăng trở lại từ năm 2024.

Năm nay, các vòng gọi vốn này đang quay trở lại một cách đặc biệt rõ rệt. Theo dữ liệu Crunchbase, hơn 40% tổng vốn đầu tư seed và Series A trong năm 2026 đã được rót vào các vòng gọi vốn từ 100 triệu USD trở lên. Đây là tỷ lệ rất cao, nhất là khi xét rằng trong phần lớn lịch sử đầu tư startup, các “mega-round” ở giai đoạn sớm gần như không tồn tại.

Mặc dù các vòng gọi vốn lớn xuất hiện trên phạm vi toàn cầu, chúng phổ biến hơn nhiều tại Mỹ. Theo Crunchbase, hơn một nửa tổng vốn seed và Series A trong năm nay đã chảy vào các thương vụ từ 100 triệu USD trở lên.

Những quyết định đầu tư táo bạo giai đoạn đầu

Không gây bất ngờ, dữ liệu cho thấy phần lớn các vòng gọi vốn siêu lớn ở giai đoạn sớm thuộc về các startup AI.

Điển hình nhất là thương vụ lớn nhất năm nay: vòng seed trị giá 480 triệu USD của Humans&, một phòng thí nghiệm AI tuyên bố sẽ phát triển công nghệ theo hướng “lấy con người và các mối quan hệ giữa con người làm trung tâm”. Công ty được thành lập vào tháng 9 bởi các nhà nghiên cứu hàng đầu từng làm việc tại Google, Anthropic, xAI, OpenAI và Meta.

Điều này cũng đúng với Recursive Intelligence, một phòng thí nghiệm AI tiên phong, vừa công bố hôm thứ Hai rằng họ đã huy động 300 triệu USD ở vòng Series A với mức định giá 4 tỷ USD. Hay Merge Labs, startup do Sam Altman sáng lập, hoạt động trong lĩnh vực giao diện não – máy tính tích hợp AI tiên tiến, được cho là đã chốt vòng seed trị giá 252 triệu USD, với OpenAI là nhà đầu tư lớn.

Một thương vụ đáng chú ý khác là Mal, nền tảng ngân hàng số Hồi giáo ứng dụng AI có trụ sở tại Abu Dhabi. Startup này đã huy động 230 triệu USD trong vòng gọi vốn đầu tiên trong tháng này, do BlueFive Capital dẫn dắt. Ngoài ra, Upscale AI, một startup phát triển hạ tầng mạng AI, cũng vừa hoàn tất vòng Series A trị giá 200 triệu USD vào tuần trước.

Dưới đây là danh sách đầy đủ các vòng gọi vốn từ 100 triệu USD trở lên trong năm nay.

Từ Khác Biệt đến Chuyên Nghiệp

Dĩ nhiên, vòng seed truyền thống — thường chỉ vài triệu USD — vẫn chưa biến mất. Với mỗi thương vụ seed siêu lớn, vẫn có hàng chục vòng gọi vốn nhỏ hơn diễn ra trong một tháng thông thường.

Tuy vậy, hình ảnh quen thuộc của vòng seed như một khoản đặt cược nhỏ, rủi ro cao vào một nhà sáng lập chưa được kiểm chứng, có lẽ cần được cập nhật lại. Những thương vụ như vậy vẫn tồn tại, nhưng ngày càng nhiều vốn đang chảy vào các nhà đổi mới đã có thành tích rõ ràng và các doanh nhân khởi nghiệp nhiều lần.

Đây là một diễn biến tích cực hay tiêu cực? Có thể lập luận theo cả hai hướng. Nhưng dù tốt hay xấu, rõ ràng chi phí cho những người “viết séc” đang ngày càng trở nên đắt đỏ hơn.

REVOLAND – CÔNG NGHỆ NÂNG TẦM ĐẤT VIỆT

Hotline: (096) 807-0478

Email: revolandcom@gmail.com

Website: https://www.revoland.vn/

Địa chỉ: Số 40 Đường D2A, The Manhattan Vinhomes Grand Park, Phường Long Bình, Thành phố Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh.